Yukai Engineering’in Mirumi’si sevimli bir çanta aksesuarı gibi davransa da gerçek dünya kullanımı, robotların samimiyet vaatlerini sorgulatıyor. Araştırmalar robotların özellikle demanslı yaşlılarda ruh hâlini iyileştirebildiğini gösteriyor, fakat karşılıklılık eksikliği uzun vadeli bir bağlantı kurmayı zorlaştırıyor.
Yukai Engineering’in Mirumi adlı yeni sosyal robotu çantaya takılan, tüylü bir bebek imajında tasarlanmış bir eşlikçi. Küçük başıyla etrafı izliyor, yaklaştığınızda utangaçça başını çekiyor — internette gördüğünüzden daha sevimli, ama günlük hayatın koşuşturmasında sık sık gözden kaçıyor.
robot ve karşılıklılık
Akademik çalışmalar, özellikle demanslı yaşlılarda robotik evcil hayvanların yalnızlıkla mücadelede yarar sağlayabildiğini gösteriyor; örneğin pandemi sırasında yapılan bir çalışma, robotik hayvanlarla etkileşimin iyi oluş ve yaşam kalitesini artırabildiğini raporladı. (PMC çalışma ve yalnızlığın sağlık üzerindeki etkileriyle ilgili derlemeler için bkz. APA değerlendirmesi.) Ancak bu faydalar çoğunlukla bakım bağlamında, düzenli ve profesyonel destekle birlikte gözlemleniyor; sıradan tüketici cihazlarının insanlar arası ilişkinin yerini alıp alamayacağı ayrı bir soru işareti.
Günlük kullanımda Mirumi, yazarın ofisinde ve metroda kısa süreli ilgi topladı ama sürdürmedi. İlginç bir şekilde yazarın kedisi Petey için kısa ömürlü ama çılgın bir tutkuyla sonuçlandı: Mirumi iki hafta boyunca kedinin oyuncak-avı haline geldi, defalarca başı sökülüp tekrar yerine takıldı. Bu anekdot, robotun ne kadar sevimli olursa olsun bir karşılık beklemediğini ve sahiplenme dinamiğinin farklı olduğunu gösteriyor.
Yazarın kişisel gözlemleri daha da geniş bir sorunun altını çiziyor: gerçek bağ, karşılıklı emek ve özen gerektirir. Bir robot, rutine ve önceden belirlenmiş tepkilere dayanan tek taraflı bir arkadaşlık sunar; oysa insanlar ve canlı hayvanlar, zaman zaman zahmete değer bir belirsizlik ve karşılıklılık getirir. Demans gibi durumlarda robotlar bakım sürecinde yardımcı olabilir ve rahatlama sağlayabilir; yine de Mirumi örneği, tüketiciye yönelik sosyal robotların yalnızlığa kalıcı çare olup olmayacağını sorgulatıyor.
Sonuç olarak Mirumi, sevimliliğiyle kısa süreli neşe verebilir, fakat gerçek duygusal yatırım ve karşılıklılık beklentilerinin yerini almak konusunda sınırlı kalıyor. Okuyucuya kalan soru şu: Yalnızlığı azaltmayı hedefleyen teknoloji, karşılıksız bir teselli mi sunmalı yoksa ilişkisel yükümlülükleri de içerecek şekilde tasarlanmalı mı?
Bir Cevap Bırakın