Vanguard’ın araştırması, AI’nin yalnızca işleri ortadan kaldırmayıp çalışanları artırabileceğini; çoğu meslekte otomasyon ve yükselmenin bir arada yaşanacağını öne sürüyor.
Vanguard’ın uzun dönemli veriye dayanan araştırması, AI’nin ekonomik etkisinin iki uçtaki abartılı senaryolardan ziyade daha karmaşık ve çoğunlukla üretkenliğe dayalı bir dönüşüm olacağını savunuyor. Joseph Davis ve ekibinin geliştirdiği Vanguard Megatrends Model, 130 yıllık veri setini kullanarak AI’nin genel amaçlı bir teknoloji olarak sektörlerde verimliliği yükseltme, yeni sektörler yaratma ve insan işiyle birlikte çalışma potansiyelini inceledi.
AI ve işin dönüşümü
Modelin bulguları, otomasyon riski taşıyan mesleklerin varlığına rağmen işgücünün çoğunluğunda “yükseltme” (augmentation) etkisinin öne çıkacağını gösteriyor. Analizlere göre mesleklerin yaklaşık %20’sinde ciddi iş kaybı riski bulunurken, geri kalan dörtte beşi otomasyon ile birlikte yenilik ve işin yeniden tanımlanması nedeniyle daha yüksek katma değerli görevlere kayma yaşayacak. Bu bağlamda AI, birçok rolde bir “yardımcı” veya ko-pilot işlevi görecek; rutin işleri üstlenirken insanların benzersiz becerilerine odaklanmalarına alan açacak.
Ekonomik etkiler bakımından Davis, hizmet sektöründeki düşük otomasyon oranlarının genel verimliliği baskıladığını vurguluyor. Sağlık, eğitim ve finans gibi yüksek maliyetli hizmet alanlarında AI uygulamalarının yaygınlaşması, toplam üretkenlikte belirgin artışlar sağlayabilir. Örneğin Vanguard tahminlerine göre sağlık alanında —özellikle hemşirelikte— kayıt ve idari iş yükünü azaltan araçlar sayesinde üretkenlik 2035’e kadar %20 artabilir; aynı zamanda, AI’nin beş–yedi yıl içinde ekonomiye kattığı otomasyon kapasitesi ABD işgücüne 16–17 milyon yeni “eşdeğer” çalışan eklemek kadar etkili olabilir.
Yatırım perspektifinde Davis, AI’den en çok kazananların teknoloji üreticileri değil, teknolojiyi iş süreçlerine en etkin biçimde uygulayan kullanıcı şirketler olacağı görüşünde. Vanguard’ın 2026 ekonomik görünümü de (Vanguard’s Economic and Market Outlook for 2026) sektörler arası yayılımın yatırım stratejilerini çeşitlendirme gereğini destekliyor: erken benimseyenler verimlilik ve kârlılık avantajını yakalayacak.
Bir Cevap Bırakın