Çin’in açıkkaynak modelleri hızla yayılıyor: DeepSeek ve Alibaba gibi ekipler, ağırlıklarını (weights) paylaşarak daha ucuz ve erişilebilir öncü yapay zekâya kapı açtı. Bu akım, küresel geliştiriciler için yeni bir altyapı katmanı oluşturuyor; rekabet ve düzenlemeler ise belirsizliğini koruyor.
Son bir yılda Çin menşeli açıkkaynak yapay zekâ modelleri dikkat çekici bir hızla sahne aldı. DeepSeek’in R1 çıkışıyla başlayan dalga; Moonshot AI’nin Kimi K2.5 gibi açık ağırlıklı (open-weight) modelleri, Alibaba’nın Qwen ailesinin yaygın kullanımı ve Hugging Face üzerindeki yüksek indirme sayılarına kadar uzanıyor. Bu modellerin ortak özelliği, şirketlerin eğitim sonrası model ağırlıklarını paylaşması—yani herkesin indirme, çalıştırma, inceleme ve gerektiğinde uyarlama yapabilmesi.
Kimi K2.5 ve Qwen: açıkkaynak modellerin yükselişi
Çinli laboratuvarların stratejisi yalnızca maliyeti düşürmek değil; aynı zamanda hızla ürüne dönüşebilen, görev-odaklı varyantlar üretmek. Örneğin Alibaba’nın Qwen serisi; “instruct”, “code” gibi amaçlara uyarlanmış pek çok sürümle bir ürün hattı gibi davranıyor. ATOM projesinin verileri, Qwen türevlerinin Hugging Face’teki yeni dil modeli türevleri içinde büyük pay aldığını gösteriyor; bu da açık ağırlıklı modellerin topluluk tarafından hızla “remix”lendiğini kanıtlıyor.
Fiyat açısından fark büyük: Kimi K2.5 gibi modeller, bazı erken karşılaştırmalarda Anthropic’in Claude Opus’u zorlayacak performans sergilerken operasyon maliyetlerini de ciddi oranda düşürüyor. OpenClaw gibi açık ajanlar ve OpenRouter gibi aracı servisler, geliştiricilerin farklı modeller arasında geçiş yapmasını kolaylaştırarak Çin modellerinin küresel benimsenmesine olanak tanıyor. Hugging Face ve araştırma raporları, toplam indirme bakiyesinde Çin modelllerinin ABD merkezli modellere yaklaşması veya geçmesi yönünde işaretler veriyor.
Bu durum, iki yönden önem taşıyor: birincisi, açıkkaynak modeller giderek küresel geliştirici ekosisteminin altyapısı haline geliyor; ikincisi ise rekabet ve düzenleyici tepkilerin hızlanma ihtimali. Bazı sesler ihracat kontrollerinin çözüm olmayacağını, diğer yandan ABD ve Çin arasındaki teknoloji bağlarının—hem yetenek hem altyapı—halen sıkı olduğunu vurguluyor. Önümüzdeki dönemde açıkkaynak ekonomik modelinin sürdürülebilirliği, firmaların gelir yaratma yollarını bulup bulmamasına bağlı olacak.
Bir Cevap Bırakın