Seattle’de Jarvis adını taşıyan robot, işleri hatasız ve tutarlı yapabiliyor; ama bir kahve dükkanının sunduğu insan dokusu hâlâ eksik. Bu robot deneyimi, robot ve insan emeğinin nasıl yan yana durabileceğine dair ipuçları veriyor.
Seattle merkezli Artly’nin Jarvis adlı robot kolu, Hill7 adlı lüks binanın lobisinde bir espresso istasyonuna entegre halde çalışıyor. Müşteriler iPad’den sipariş veriyor; Jarvis, portafilter’ı alıp kahveyi çekiyor, sütü köpürterek latte art yapıyor ve işlemi sesli olarak “anlatıyor”. Yaptığım tadımda — CES ve Seattle’daki şubelerde — Jarvis’in çıkardığı latteslar çoğunlukla beklentinin üzerinde, iyi ile çok iyi arasında değerlendirilebilirdi.
robotun nasıl çalıştığı
Artly, Jarvis’i insan bir baristanın hareketlerini taklit edecek biçimde eğitmiş: Joe Yang isimli yarışma galibinin (US Coffee Championship 2023) hareketleri referans alınmış. Şirket, robotun bir içecek üretiminin yaklaşık üç dakika sürdüğünü söylüyor; Jarvis ayrıca kameralar ve sensörlerle anlık ayarlar yapıp beklenmeyen durumlarda (“portafilter’da kahve öğütücüde öğütülmüş kahve yok”) sesli uyarı veriyor. Ancak tam otomasyon olmadığından, insan görevli hâlâ süt tankını doldurmak veya taşan sütü silmek gibi işleri üstleniyor.
Bu teknoloji, “mükemmelleştirilmiş tekniği” tutarlı biçimde sunma avantajına sahip: robot asla geç kalmıyor, sendikalaşmıyor, mola gerektirmiyor ve yanlış içecek verme ihtimali insan kadar yüksek değil. Fakat Jarvis’in varlığı, kahve dükkanının toplumsal işlevine dair soru işaretleri de doğuruyor. Yazarın gözlemi, kahve dükkanlarının çoğu zaman sadece iyi bir kahve sunmakla kalmayıp insan temasının ve topluluk hissinin de merkezinde olduğuydu — bu, bir robotun kolayca yerine koyamayacağı bir boyut.
Artly’nin uygulamaları turist bölgeleri veya gece kapanışından sonra hizmet vermesi gereken havaalanı ve tren istasyonları için akla yatkın; şirketin bazı lokasyonları (ör. Muji mağazaları, Tesla Fremont fabrikası gibi) zaten robotlarla çalışıyor. Öte yandan Artly’nin yerleşimlerinin bazılarının Google Maps’te “permanently closed” olarak görünmesi ve kullanıcı raporlarındaki kalite değişkenliği, robot baristaların her ortamda sürdürülebilir bir iş modeli olup olmadığını belirsiz kılıyor. Ayrıca Starbucks’ın bazı Reserve mağazalarını kapatması (şirket bununla ilgili kararın işin finansal performansıyla ilgili olduğunu söylüyor) gibi gelişmeler, insan emeğinin ekonomik ve örgütsel sorunlarına dikkat çekiyor.
Sonuç olarak Jarvis gibi robotlar, belirli kullanım senaryolarında kahve kalitesini tutarlı biçimde sağlayabilir ve işverenler için yönetim kolaylığı sunabilir. Ancak yazarın vardığı nokta şu: kahve olayının önemli bir parçası hâlâ insan-insan etkileşimi, topluluk ve mekânın sunduğu insancıl deneyimdir — bu, günümüz teknolojisinin henüz tam olarak taklit edemediği bir katman.
Bir Cevap Bırakın